{"id":3303,"date":"2023-06-10T13:20:50","date_gmt":"2023-06-10T11:20:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/?p=3303"},"modified":"2023-06-10T13:21:03","modified_gmt":"2023-06-10T11:21:03","slug":"association-holding-et-fonds-de-dotation-filiale-comment-securiser-votre-demarche-dinteret-general","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/association-holding-et-fonds-de-dotation-filiale-comment-securiser-votre-demarche-dinteret-general\/","title":{"rendered":"Association \u00ab\u00a0holding\u00a0\u00bb et fonds de dotation \u00ab\u00a0filiale\u00a0\u00bb : comment s\u00e9curiser votre d\u00e9marche d&rsquo;int\u00e9r\u00eat g\u00e9n\u00e9ral ?"},"content":{"rendered":"<section class=\"container-wrap main-title alternate-color border-bottom breadcrumbs-container\">\n<div class=\"container\"><\/div>\n<\/section>\n<section class=\"container-wrap main-color\">\n<div id=\"main-container\" class=\"container\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"template-page col-sm-12 tpl-no with-meta\">\n<div class=\"wrap-content\">\n<article id=\"post-901106752\" class=\"clearfix post-901106752 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-actualites-2 category-associations-actualites-2 category-fondations-fonds-de-dotation-et-mecenat-actualites-2 tag-association tag-fonds-de-dotation tag-holding\">\n<div class=\"article-content print-only\">\n<div class=\"pf-content\">\n<div class=\"page\" title=\"Page 1\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<div class=\"page\" title=\"Page 1\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p><strong>D\u2019apre\u0300s les dernie\u0300res donne\u0301es dont nous disposons<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_1\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[1]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0, plus de 4 300 fonds de dotation ont vu le jour depuis la promulgation de la loi du 4 aou\u0302t 2008<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_2\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[2]<\/sup><\/a><\/span> et le rythme de cre\u0301ation de ce type de ve\u0301hicule philanthropique est en constante augmentation (+ 18,6 % pour 2021). Or, si l\u2019on observe de plus pre\u0300s ce phe\u0301nome\u0300ne, les associations sont majoritairement a\u0300 l\u2019origine de ces nouvelles cre\u0301ations, loin devant les particuliers, les entreprises et les collectivite\u0301s territoriales<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_3\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[3]<\/sup><\/a><\/span>.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<h4><strong>CRE\u0301ATION D\u2019UN FONDS DE DOTATION \u00ab FILIALE \u00bb PAR UNE ASSOCIATION : LES RECOMMANDATIONS<\/strong><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>En application de l\u2019article 140 de la loi pre\u0301cite\u0301e de 2008, \u00ab <em>le fonds de dotation est une personne morale de droit prive\u0301 a\u0300 but non lucratif qui rec\u0327oit et ge\u0300re, en les capitalisant, des biens et droits de toute nature qui lui sont apporte\u0301s a\u0300 titre gratuit et irre\u0301vocable et utilise les revenus de la capitalisation en vue de la re\u0301alisation d\u2019une \u0153uvre ou d\u2019une mission d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral ou les redistribue pour assister une personne morale a\u0300 but non lucratif dans l\u2019accomplissement de ses \u0153uvres et de ses missions d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral<\/em> \u00bb.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 1\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<div class=\"page\" title=\"Page 1\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral du projet ou de l\u2019\u0153uvre soutenu financie\u0300rement<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>La cre\u0301ation d\u2019un fonds de dotation, quelle que soit sa nature, doit e\u0302tre motive\u0301e par une volonte\u0301 de financer l\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral au sens fiscal du terme, c\u2019est-a\u0300-dire sur le fondement principal des articles 200 et 238 bis du code ge\u0301ne\u0301ral des impo\u0302ts (CGI). Dans le cas inverse, le fonds de dotation cre\u0301e\u0301 se retrouvera sans objet et l\u2019association, en qualite\u0301 de fondatrice, n\u2019aura d\u2019autre solution que d\u2019envisager sa dissolution, sans aucune possibilite\u0301 de se re\u0301approprier les actifs qu\u2019elle aura investis (dotation initiale) : \u00ab <em>A\u0300 l\u2019issue de la liquidation du fonds, l\u2019ensemble de son actif net est transfe\u0301re\u0301 a\u0300 un autre fonds de dotation ou a\u0300 une fondation reconnue d\u2019utilite\u0301 publique.<\/em> \u00bb<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_4\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[4]<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 1\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p>Une vigilance toute particulie\u0300re doit donc e\u0302tre porte\u0301e a\u0300 la re\u0301daction de l\u2019objet statutaire du fonds de dotation qui doit de\u0301crire \u00ab <em>la mission d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral qui lui est confie\u0301e [\u2026] avec pre\u0301cision [\u2026], afin que son caracte\u0300re d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral ne pre\u0302te pas a\u0300 contestation. Cette description, qui doit s\u2019adapter a\u0300 l\u2019ampleur de la mission projete\u0301e, doit correspondre en tout e\u0301tat de cause a\u0300 une activite\u0301 effective, ce dont s\u2019assurera le pre\u0301fet<\/em> \u00bb<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_5\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[5]<\/sup><\/a><\/span>. Ce travail de pre\u0301cision doit, par conse\u0301quent, non seulement se fonder sur la de\u0301finition de l\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral au sens du code ge\u0301ne\u0301ral des impo\u0302ts, mais e\u0301galement tenir compte de la doctrine des services fiscaux ainsi que de la jurisprudence administrative applicable a\u0300 cette matie\u0300re.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 2\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Identification de la ou des personne(s) morale(s) fondatrice(s)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>L\u2019article 140 de la loi pre\u0301cite\u0301e e\u0301nonce que \u00ab <em>le fonds de dotation est cre\u0301e\u0301 par une ou plusieurs personnes physiques ou morales pour une dure\u0301e de\u0301termine\u0301e ou inde\u0301termine\u0301e<\/em> \u00bb. De\u0300s lors, une association est parfaitement en droit d\u2019e\u0302tre seule fondatrice du fonds de dotation ou, au contraire, peut s\u2019adjoindre des partenaires (autre association, fondation, socie\u0301te\u0301, congre\u0301gation, personne de droit public, particuliers, etc.) dans le cadre de la re\u0301alisation de projets d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral, e\u0301tant entendu que la se\u0301curisation du patrimoine de\u0301tenu par ce ve\u0301hicule philanthropique de\u0301pendra principalement de la qualite\u0301 du lien juridique e\u0301tabli entre le fonds de dotation et son ou ses fondateur(s).<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 2\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Identification de la nature du fonds de dotation<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Le fonds de dotation dit \u00ab <em>ope\u0301rationnel<\/em> \u00bb a pour objet de re\u0301aliser lui-me\u0302me une \u0153uvre et des missions d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral, telles que la protection de l\u2019environnement, tandis que le fonds dit \u00ab <em>relais<\/em> \u00bb ou \u00ab <em>redistributif<\/em> \u00bb a vocation a\u0300 financer des organismes sans but lucratif (OSBL), c\u2019est-a\u0300-dire pour l\u2019essentiel des associations et des fondations, mais aussi des actions d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral mene\u0301es par l\u2019E\u0301tat ou des collectivite\u0301s territoriales<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_6\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[6]<\/sup><\/a><\/span>. Toutefois, pour accroi\u0302tre sa capacite\u0301 juridique et, par conse\u0301quent, d\u2019intervention dans la dure\u0301e, ses statuts peuvent pre\u0301voir de combiner ces deux modes ope\u0301ratoires \u2013 fonds de dotation dit \u00ab <em>mixte<\/em> \u00bb. De\u0300s lors, il appartiendra a\u0300 l\u2019association \u00ab <em>holding<\/em> \u00bb<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_7\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[7]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0d\u2019ope\u0301rer un choix strate\u0301gique s\u2019agissant du profil juridique qu\u2019elle souhaite donner a\u0300 son fonds de dotation \u00ab<em> filiale<\/em> \u00bb.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 2\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Identification de la nature de la dotation<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Par principe, si l\u2019on se re\u0301fe\u0300re a\u0300 sa de\u0301finition le\u0301gale, le fonds de dotation ne peut utiliser que les fruits de la capitalisation (de la dotation) pour financer l\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral, soit directement a\u0300 travers les activite\u0301s qu\u2019il se propose lui-me\u0302me de re\u0301aliser, soit par personnes morales interpose\u0301es (OSBL). De\u0300s lors, pour avoir la capacite\u0301 de consommer sa dotation (initiale et de flux), il lui appartiendra de le pre\u0301voir expresse\u0301ment dans ses statuts.<\/p>\n<p>A\u0300 ce stade, deux observations peuvent e\u0302tre formule\u0301es :<\/p>\n<ul>\n<li>D\u2019une part, le maintien d\u2019une dotation non consomptible permet au fonds de dotation de be\u0301ne\u0301ficier de revenus du patrimoine exone\u0301re\u0301s de l\u2019impo\u0302t sur les socie\u0301te\u0301s a\u0300 taux re\u0301duit<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_8\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[8]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0;<\/li>\n<li>D\u2019autre part, il demeure toujours possible d\u2019envisager une dotation partiellement consomptible en re\u0301servant dans un secteur comptable distinct une partie non consomptible pour un ensemble de biens spe\u0301cifiques rec\u0327us ou susceptibles d\u2019e\u0302tre rec\u0327us par le fonds et qui ont vocation a\u0300 ge\u0301ne\u0301rer des ressources pe\u0301rennes (par exemple, dividendes de socie\u0301te\u0301s<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_9\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[9]<\/sup><\/a><\/span>, loyers issus d\u2019immeubles de rapport).<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"page\" title=\"Page 2\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p>Ces choix statutaires apparaissent par conse\u0301quent e\u0301minemment strate\u0301giques pour le fonds de dotation, mais e\u0301galement pour l\u2019association fondatrice qui, in fine, pourra avoir vocation a\u0300 be\u0301ne\u0301ficier de ressources prive\u0301es comple\u0301mentaires, issues du me\u0301ce\u0301nat<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_10\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[10]<\/sup><\/a><\/span>, venant pour partie compenser les \u00ab re\u0301ductions significatives \u00bb de financements publics accorde\u0301s au secteur associatif en 2024, ainsi que l\u2019a d\u2019ores et de\u0301ja\u0300 annonce\u0301 Bruno Le Maire, ministre de l\u2019E\u0301conomie et des Finances, lors de la se\u0301ance des questions e\u0301crites au Se\u0301nat du 15 mars 2023<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_11\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[11]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4><strong>GESTION DU FONDS PAR L\u2019ASSOCIATION \u00ab HOLDING \u00bb : LES RECOMMANDATIONS<\/strong><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>La seule obligation qui s\u2019impose a\u0300 un fonds de dotation au moment de sa constitution est de nommer \u00ab <em>un conseil d\u2019administration qui comprend au minimum trois membres nomme\u0301s, la premie\u0300re fois, par le ou les fondateurs<\/em> \u00bb<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_12\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[12]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 2\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Optimisation de la gouvernance<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>De\u0300s lors, et toujours dans la me\u0302me logique de conservation de la mai\u0302trise de son ve\u0301hicule philanthropique, l\u2019association fondatrice est parfaitement en droit de nommer en qualite\u0301 d\u2019administrateurs du fonds de dotation son pre\u0301sident, son tre\u0301sorier et son secre\u0301taire. La mise en \u0153uvre d\u2019un tel sche\u0301ma de gouvernance permet d\u2019assurer d\u2019une parfaite cohe\u0301rence dans la politique d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral suivie par l\u2019association \u00ab <em>holding<\/em> \u00bb et son fonds de dotation, le conseil d\u2019administration de cette \u00ab <em>filiale<\/em> \u00bb disposant en tout e\u0301tat de cause du pouvoir plein et entier pour affecter les financements rec\u0327us sous forme de me\u0301ce\u0301nat.<\/p>\n<p>A\u0300 co\u0302te\u0301, autre obligation le\u0301gale<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_13\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[13]<\/sup><\/a><\/span>, \u00ab <em>lorsque le montant des dotations exce\u0300de un million d\u2019euros, les statuts pre\u0301voient la cre\u0301ation, aupre\u0300s du conseil d\u2019administration, d\u2019un comite\u0301 consultatif compose\u0301 de personnes qualifie\u0301es exte\u0301rieures, et charge\u0301es de lui faire des propositions de politique d\u2019investissement [des dotations] et d\u2019en assurer le suivi<\/em> \u00bb. Selon la recommandation n\u00b09 du Comite\u0301 strate\u0301gique<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_14\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[14]<\/sup><\/a><\/span> des fonds de dotation, il appartiendra a\u0300 l\u2019association fondatrice de de\u0301finir pre\u0301cise\u0301ment dans les statuts la composition et les missions de ce comite\u0301 consultatif, e\u0301tant entendu que celui-ci peut e\u0302tre volontairement mis en \u0153uvre a\u0300 tout moment et que, pour ce faire, \u00ab <em>l\u2019opportunite\u0301 de faire appel a\u0300 des professionnels re\u0301mune\u0301re\u0301s peut e\u0302tre utilement examine\u0301e<\/em> \u00bb.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 3\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Respect du caracte\u0300re de\u0301sinte\u0301resse\u0301 de la gestion<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Le respect de ce crite\u0300re de gestion est fondamental<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_15\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[15]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0sachant que, dans l\u2019hypothe\u0300se inverse, c\u2019est l\u2019ensemble des OSBL concerne\u0301s qui risque d\u2019e\u0302tre assujetti aux impo\u0302ts commerciaux (impo\u0302t sur les socie\u0301te\u0301s et TVA)<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_16\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[16]<\/sup><\/a><\/span>, privant ainsi l\u2019association \u00ab<em> holding<\/em> \u00bb et son fonds de dotation \u00ab <em>filiale<\/em> \u00bb de toute possibilite\u0301 de be\u0301ne\u0301ficier du re\u0301gime de me\u0301ce\u0301nat<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_17\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[17]<\/sup><\/a><\/span>. Toutefois, eu e\u0301gard a\u0300 l\u2019ampleur de la ta\u0302che et des responsabilite\u0301s lie\u0301es au cumul de fonctions, la question de la \u00ab re\u0301mune\u0301ration \u00bb des dirigeants concerne\u0301s sous les formes de\u0301rogatoires et dans les conditions admises par l\u2019administration fiscale pourra e\u0302tre pose\u0301e<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_18\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[18]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<p>A\u0300 ce stade, il convient de\u0300s lors de mettre en garde les nombreuses associations \u00ab <em>me\u0300res<\/em> \u00bb qui de\u0301signent leurs directeurs salarie\u0301s en qualite\u0301 de dirigeants de leurs fonds de dotation \u00ab <em>filiales<\/em> \u00bb. En effet, et me\u0302me si la doctrine fiscale apparai\u0302t sur ce point peu explicite<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_19\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[19]<\/sup><\/a><\/span>, un tel mode ope\u0301ratoire pre\u0301sente un risque important de remise en cause du crite\u0300re de gestion de\u0301sinte\u0301resse\u0301e, avec les conse\u0301quences fiscales e\u0301voque\u0301es pre\u0301ce\u0301demment<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_20\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[20]<\/sup><\/a><\/span>. Dans cette situation, il est donc expresse\u0301ment recommande\u0301 d\u2019e\u0301tablir une convention de mise a\u0300 disposition gratuite respectant l\u2019ensemble des crite\u0300res le\u0301gaux requis en droit du travail<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_21\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[21]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0ainsi que ceux lie\u0301s a\u0300 l\u2019e\u0301valuation du cou\u0302t induit par une telle ope\u0301ration de me\u0301ce\u0301nat de compe\u0301tences<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_22\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[22]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Identification du ou des be\u0301ne\u0301ficiaire(s) des flux de me\u0301ce\u0301nat<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>En fonction de la nature du fonds, les libe\u0301ralite\u0301s (dons et legs) verse\u0301es sous forme de me\u0301ce\u0301nat devront e\u0302tre affecte\u0301es soit au profit des personnes be\u0301ne\u0301ficiaires directement concerne\u0301es par les actions d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral qu\u2019il re\u0301alise par lui-me\u0302me, soit au profit d\u2019OSBL (associations, fondations) ou de collectivite\u0301s territoriales<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_23\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[23]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0afin de financer leurs activite\u0301s d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral. Dans ce dernier cas, bien entendu, toute \u00ab<em> utilisation manifestement abusive des fonds (re\u0301mune\u0301ration de nombreux dirigeants, engagement de de\u0301penses somptuaires par l\u2019organisme au profit de ses membres, etc.)<\/em> \u00bb pourra conduire l\u2019administration fiscale a\u0300 conside\u0301rer que l\u2019OSBL be\u0301ne\u0301ficiaire, de par ses modalite\u0301s de gestion, est lucrative<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_24\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[24]<\/sup><\/a><\/span>. Dans un me\u0302me ordre d\u2019ide\u0301e, en matie\u0300re de politique salariale pratique\u0301e en lien avec ces fonds, \u00ab <em>le fait de pre\u0301voir un comple\u0301ment de re\u0301mune\u0301ration de\u0301termine\u0301 en fonction d\u2019un re\u0301sultat physique (nombre de contrats conclus ou d\u2019articles vendus), une modulation de\u0301termine\u0301e en fonction du chiffre d\u2019affaires de l\u2019organisme ou d\u2019un solde comptable, est de nature a\u0300 affecter le caracte\u0300re de\u0301sinte\u0301resse\u0301 de la gestion de l\u2019organisme et constitue l\u2019indice d\u2019une de\u0301marche lucrative<\/em> \u00bb<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_25\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[25]<\/sup><\/a><\/span>. Dans ces deux dernie\u0300res situations, le fonds de dotation pourra continuer a\u0300 financer un ou plusieurs OSBL, mais les me\u0301ce\u0300nes se trouveront prive\u0301s de toute possibilite\u0301 de re\u0301duction d\u2019impo\u0302t attache\u0301e a\u0300 leur donation<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_26\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[26]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 3\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<ul>\n<li><strong>Gestion des flux financiers entre les deux OSBL<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Le conseil d\u2019administration du fonds de dotation dispose des pleins pouvoirs en matie\u0300re d\u2019affectation des financements rec\u0327us sous forme de me\u0301ce\u0301nat, conforme\u0301ment a\u0300 l\u2019objet statutaire et a\u0300 la nature spe\u0301cifique de ce dernier. Si le fonds est redistributif, rien ne l\u2019empe\u0302che de redistribuer tout ou partie de ces financements a\u0300 l\u2019association \u00ab <em>me\u0300re<\/em> \u00bb<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_27\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[27]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0(sous re\u0301serve de l\u2019abus de droit)<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_28\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[28]<\/sup><\/a><\/span>, et ce y compris lorsque ces deux OSBL auront comme ci-avant pre\u0301conise\u0301 des dirigeants communs.<\/p>\n<p>Lorsque l\u2019association \u00ab <em>me\u0300re<\/em> \u00bb ou \u00ab <em>holding<\/em> \u00bb, en qualite\u0301 de fondatrice, soutient son fonds de dotation \u00ab<em> filiale<\/em> \u00bb dans le cadre d\u2019une relation de me\u0301ce\u0301nat en nature<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_29\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[29]<\/sup><\/a><\/span>, elle devra attacher une attention toute particulie\u0300re a\u0300 la valorisation du bien apporte\u0301 (nume\u0301raire ou autres) ainsi qu\u2019a\u0300 l\u2019e\u0301valuation du service rendu en respectant les re\u0300gles applicables en matie\u0300re de me\u0301ce\u0301nat de compe\u0301tences<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_30\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[30]<\/sup><\/a><\/span>. Si cette association est assujettie aux impo\u0302ts commerciaux, comme tout me\u0301ce\u0300ne, elle disposera du droit a\u0300 re\u0301duction d\u2019impo\u0302t sur les socie\u0301te\u0301s a\u0300 hauteur de 60 % de la valeur de ses versements dans la limite de 20 000 euros ou de 0,5 % de son chiffre d\u2019affaires hors taxes lorsque ce dernier montant est plus e\u0301leve\u0301<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_31\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[31]<\/sup><\/a><\/span>. En cas de de\u0301passement de ce plafond, il sera alors possible de reporter l\u2019exce\u0301dent de re\u0301duction d\u2019impo\u0302t au titre des cinq exercices suivants.<\/p>\n<div class=\"page\" title=\"Page 4\">\n<div class=\"section\">\n<div class=\"layoutArea\">\n<div class=\"column\">\n<p>Cette capacite\u0301 dont dispose l\u2019association \u00ab <em>me\u0300re<\/em> \u00bb en matie\u0300re de me\u0301ce\u0301nat de compe\u0301tences peut ainsi lui permettre d\u2019affecter momentane\u0301ment une partie de ses salarie\u0301s pour tout ou partie de leur temps de travail \u2013 directeur compris \u2013 au fonds de dotation \u00ab <em>filiale<\/em> \u00bb pour la recherche de fonds prive\u0301s de\u0300s lors que les re\u0300gles ci-avant mentionne\u0301es en matie\u0300re de droit du travail sont respecte\u0301es (par exemple, une association organisatrice de manifestations culturelles<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_32\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[32]<\/sup><\/a><\/span>, hors pe\u0301riode d\u2019organisation).<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Respect des obligations de\u0301claratives<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>L\u2019article 19 de la loi confortant le respect des principes de la Re\u0301publique du 24 aou\u0302t 2021<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_33\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[33]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0a instaure\u0301 de nouvelles obligations de\u0301claratives a\u0300 la charge des organismes be\u0301ne\u0301ficiaires de dons ouvrant droit a\u0300 avantage fiscal<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_34\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[34]<\/sup><\/a><\/span>. Comme tous les organismes qui de\u0301livrent des rec\u0327us par lesquels ils indiquent a\u0300 un contribuable donateur qu\u2019il est en droit de be\u0301ne\u0301ficier de re\u0301duction d\u2019impo\u0302t au titre du me\u0301ce\u0301nat, les fonds de dotation sont concerne\u0301s par cette nouvelle re\u0301glementation applicable aux exercices comptables 2022, pour des de\u0301clarations a\u0300 re\u0301aliser obligatoirement au plus tard jusqu\u2019au 31 de\u0301cembre<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_35\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[35]<\/sup><\/a><\/span>. Elle a e\u0301te\u0301 comple\u0301te\u0301e par le de\u0301cret du 16 mai 2022<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_36\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[36]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0\u00a0visant principalement a\u0300 renforcer les contro\u0302les sur les fonds de dotation et a\u0300 ame\u0301liorer leur transparence financie\u0300re<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_37\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[37]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"column\">\n<p>A\u0300 l\u2019instar de ce qui existe de\u0301ja\u0300 pour les particuliers<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_38\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[38]<\/sup><\/a><\/span>, il a e\u0301galement e\u0301te\u0301 pre\u0301vu qu\u2019a\u0300 compter du 1er janvier 2022, le be\u0301ne\u0301fice de la re\u0301duction d\u2019impo\u0302t soit subordonne\u0301 a\u0300 la condition que les entreprises me\u0301ce\u0300nes soient en mesure de pre\u0301senter, a\u0300 la demande de l\u2019administration fiscale, les pie\u0300ces justificatives re\u0301pondant a\u0300 un mode\u0300le fixe\u0301 par l\u2019administration<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_39\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[39]<\/sup><\/a><\/span>\u00a0et attestant de la re\u0301alite\u0301 des dons et versements<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_40\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[40]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<p>Ainsi, on le voit, pour que ce \u00ab <em>bino\u0302me<\/em> \u00bb association-fonds de dotation soit ve\u0301ritablement constructif, il convient non seulement de recourir sur le plan ope\u0301rationnel a\u0300 des \u00ab collaborateurs \u00bb rompus a\u0300 la recherche de fonds prive\u0301s \u2013 peu importe qu\u2019ils soient salarie\u0301s, be\u0301ne\u0301voles ou prestataires de services spe\u0301cialise\u0301s<span class=\"footnote_referrer\"><a tabindex=\"0\" role=\"button\"><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_901106752_1_41\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[41]<\/sup><\/a><\/span> \u2013, mais e\u0301galement a\u0300 un savoir-faire juridique et fiscal pre\u0301cis et de\u0301taille\u0301 au moment de sa construction, ainsi qu\u2019a\u0300 la mise en \u0153uvre d\u2019un suivi re\u0301gulier destine\u0301 a\u0300 veiller en continu au maintien du caracte\u0300re d\u2019inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral de ce dispositif dans la dure\u0301e.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Colas Amblard, docteur en droit, avocat<\/strong><\/p>\n<p>NPS <em>consulting<\/em> avocats<\/p>\n<div class=\"abh_box abh_box_down abh_box_business\">\n<div class=\"abh_tab_content\">\n<section class=\"vcard author abh_about_tab abh_tab\">\n<div class=\"abh_image\"><a class=\"url\" title=\"Colas Amblard\" href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/author\/colasamblard\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"avatar pp-user-avatar avatar-250 photo \" src=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2019\/04\/colas-AMBLARD-300x300.jpg\" width=\"160\" height=\"160\" data-del=\"avatar\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"abh_social\"><\/div>\n<div class=\"abh_text\">\n<div class=\"description note abh_description\"><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/equipe-isbl\/colas-amblard\/?team_cpt=page-templates%2Ffull-width\">voir la fiche de l&rsquo;auteur<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"speaker-mute footnotes_reference_container\">\n<div class=\"footnote_container_prepare\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>En savoir plus :\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/05\/32_35_article_JA678.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Juris associations n\u00b0678 1 mai 2023<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/parution-de-la-2eme-edition-de-louvrage-fonds-de-dotation-une-revolution-dans-le-monde-des-institutions-sans-but-lucratif\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C. Amblard, Fonds de dotation, une re\u0301volution dans le monde des institutions sans but lucratif, e\u0301d. Wolters Kluwer, coll. \u00ab Axe Droit \u00bb, 2e e\u0301d., nov. 2015<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/mecenat-les-controles-administratifs-vont-commencer\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">JA 2022, n\u00b0 669, p. 35, C. Amblard<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/biens-recus-par-les-associations-quels-droits-denregistrement\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">JA 2022, n\u00b0 664, p. 19, e\u0301tude C. Amblard<\/a><\/p>\n<p>C. Amblard,\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/institutions-sans-but-lucratif-un-nouveau-mode-de-detention-capitalistique\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00ab Institutions sans but lucratif : un nouveau mode de de\u0301tention capitalistique ? \u00bb,\u00a0<\/a>institut- isbl.fr, 25 juin 2021<\/p>\n<p>C. Amblard,<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/donation-de-titres-de-societe-apres-les-enjeux-le-mode-demploi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00a0\u00ab Donation de titres de socie\u0301te\u0301 : apre\u0300s les enjeux le mode d\u2019emploi \u00bb,\u00a0<\/a>institut-isbl.fr, 22 oct. 2021.<\/p>\n<p>C. Amblard,\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/faut-remunerer-dirigeants-associatifs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00ab Faut-il re\u0301mune\u0301rer les dirigeants associatifs ? \u00bb,\u00a0<\/a>institut-isbl.fr, 31 mai 2019.<\/p>\n<p>C. Amblard, \u00ab\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/lassociation-holding-concilier-interet-general-efficacite-economique\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">L\u2019association \u201cholding\u201d ou comment concilier inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral et efficacite\u0301 e\u0301conomique ?<\/a>\u00a0\u00bb, institut-isbl.fr, 29 mars 2018<\/p>\n<p>C. Amblard,\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/collectivites-territoriales-nouveaux-acteurs-mecenat\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00ab Collectivite\u0301s territoriales : les nouveaux acteurs du me\u0301ce\u0301nat \u00bb<\/a>, institut-isbl.fr, 28 juill. 2016<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"speaker-mute footnotes_reference_container\">\n<div id=\"footnote_references_container_901106752_1\">\n<table class=\"footnotes_table footnote-reference-container\">\n<caption class=\"accessibility\">R\u00e9f\u00e9rences<\/caption>\n<tbody>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_1\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>1<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Minefi, DAJ, nov. 2021.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_2\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>2<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">L. n\u00b0 2008-776 du 4 aou\u0302t 2008, JO du 5, art. 140 et 141.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_3\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>3<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\"><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/parution-de-la-2eme-edition-de-louvrage-fonds-de-dotation-une-revolution-dans-le-monde-des-institutions-sans-but-lucratif\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C. Amblard, Fonds de dotation, une re\u0301volution dans le monde des institutions sans but lucratif, e\u0301d. Wolters Kluwer, coll. \u00ab Axe Droit \u00bb, 2e e\u0301d., nov. 2015<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_4\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>4<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">L. n\u00b0 2008-776, pre\u0301c., art. 140, VIII.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_5\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>5<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Circ. NOR : IOC\/D\/I0\/31294\/C du 3 de\u0301c. 2010, recomm. n\u00b0 3.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_6\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>6<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\"><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/collectivites-territoriales-nouveaux-acteurs-mecenat\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C. Amblard, \u00ab Collectivite\u0301s territoriales : les nouveaux acteurs du me\u0301ce\u0301nat \u00bb, institut-isbl.fr, 28 juill. 2016<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_7\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>7<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">C. Amblard, \u00ab\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/lassociation-holding-concilier-interet-general-efficacite-economique\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">L\u2019association \u201cholding\u201d ou comment concilier inte\u0301re\u0302t ge\u0301ne\u0301ral et efficacite\u0301 e\u0301conomique ?<\/a>\u00a0\u00bb, institut-isbl.fr, 29 mars 2018.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_8\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>8<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">CGI, art. 206, 5<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_9\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>9<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\"><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/institutions-sans-but-lucratif-un-nouveau-mode-de-detention-capitalistique\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C. Amblard, \u00ab Institutions sans but lucratif : un nouveau mode de de\u0301tention capitalistique ? \u00bb, institut- isbl.fr, 25 juin 2021<\/a>\u00a0; v. e\u0301gal.\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/donation-de-titres-de-societe-apres-les-enjeux-le-mode-demploi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C. Amblard, \u00ab Donation de titres de socie\u0301te\u0301 : apre\u0300s les enjeux le mode d\u2019emploi \u00bb, institut-isbl.fr, 22 oct. 2021.<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_10\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>10<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">L. n\u00b0 2003-709 du 1er aou\u0302t 2003, JO du 2.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_11\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>11<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Se\u0301nat, se\u0301ance du 15 mars 2023 : \u00ab Nous comptons revenir sous les 3 % de de\u0301ficit de\u0300s 2027 et re\u0301duire la dette a\u0300 partir de 2026. Nous proposons une me\u0301thode pour y parvenir. Une revue, ine\u0301dite, de toutes les de\u0301penses publiques, y compris des collectivite\u0301s territoriales et des associations [\u2026]. Nous tiendrons, avant l\u2019e\u0301te\u0301, des assises des finances publiques, pour e\u0301tablir le montant et le calendrier de la re\u0301duction de de\u0301penses. De\u0300s le projet de loi de finances pour 2024, des re\u0301ductions significatives seront pre\u0301vues pour tenir nos objectifs. \u00bb<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_12\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>12<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">L. n\u00b0 2008-776, pre\u0301c., art. 140, V.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_13\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>13<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">De\u0301cr. n\u00b0 2022-813 du 16 mai 2022, JO du 17, art. 3.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_14\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>14<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Circ. NOR : IOC\/D\/I0\/31294\/C du 3 de\u0301c. 2010.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_15\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>15<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">BOFiP-Impo\u0302ts, BOI-IS-CHAMP- 10-50-10-20 du 7 juin 2017, \u00a7 50 et s. 16. Ibid., \u00a7 10.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_16\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>16<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Ibid., \u00a7 10.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_17\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>17<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Ibid., \u00a7 240 et 250.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_18\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>18<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\"><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/faut-remunerer-dirigeants-associatifs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C. Amblard, \u00ab Faut-il re\u0301mune\u0301rer les dirigeants associatifs ? \u00bb, institut-isbl.fr, 31 mai 2019.<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_19\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>19<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">BOFiP-Impo\u0302ts, BOI-IS-CHAMP- 10-50-10-20, pre\u0301c., \u00a7 330 a\u0300 350.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_20\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>20<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">BOFiP-Impo\u0302ts, BOI-IS-CHAMP- 10-50-30-50 du 4 avr. 2018, \u00a7 110.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_21\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>21<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">C. trav., art. L. 8241-1 et L. 8241-2, art. L. 1111-2 ; CSS, art. R. 130-2.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_22\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>22<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">BOFiP-Impo\u0302ts, BOI-BIC-RICI-20-30-10-20 du 8 juin 2022.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_23\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>23<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">L. n\u00b0 2003-709 du 1er aou\u0302t 2003, JO du 2 ; instr. du 13 juill. 2004, BOI 4 C-5-04, \u00a7 28.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_24\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>24<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">OFiP-Impo\u0302ts, BOI-IS-CHAMP- 10-50-10-20, pre\u0301c., \u00a7 630, al. 2.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_25\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>25<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Ibid., \u00a7 490 : \u00ab En revanche, un inte\u0301ressement lie\u0301 a\u0300 l\u2019ame\u0301lioration du service non lucratif rendu par l\u2019organisme ne caracte\u0301rise pas une gestion inte\u0301resse\u0301e. \u00bb<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_26\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>26<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">BOFiP-Impo\u0302ts, BOI-RES-BIC-000087 du 7 avr. 2021.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_27\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>27<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Re\u0301p. min. a\u0300 M. Marland-Militello, JOAN Q du 17 mai 2011, n\u00b0 62981 ; BOFiP- Impo\u0302ts, BOI-IS-CHAMP-10-50-30-50, pre\u0301c., \u00a7 110.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_28\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>28<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">LPF, art.L.64, L.64 A \u00a0etB.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_29\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>29<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">BOFiP-Impo\u0302ts, BOI-BIC-RICI-20- 30-10-20, pre\u0301c.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_30\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>30<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Ibid., \u00a7 70.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_31\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>31<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">CGI, art. 238 bis, 2 : la fraction supe\u0301rieure a\u0300 2 millions d\u2019euros de don ouvre droit a\u0300 une re\u0301duction d\u2019impo\u0302t au taux de 40 % ; pour l\u2019application de ce seuil, il n\u2019est pas tenu compte des versements effectue\u0301s au profit des organismes mentionne\u0301s a\u0300 la deuxie\u0300me phrase du premier aline\u0301a du 2.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_32\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>32<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">CGI, art. 200, 1, f)<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_33\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>33<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">L. n\u00b0 2021-1109 du 24 aou\u0302t 2021, JO du 25,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.calameo.com\/editions-dalloz\/read\/004648343567be5d38343\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">dossier \u00ab Principes re\u0301publicains \u2013 Gar(d)e a\u0300 vous ! \u00bb, JA 2022, no 653, p. 15<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_34\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>34<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">CGI, art. 222 bis.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_35\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>35<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">V.\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/biens-recus-par-les-associations-quels-droits-denregistrement\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">JA 2022, n\u00b0 664, p. 19, e\u0301tude C. Amblard<\/a>\u00a0; v. e\u0301gal.\u00a0<a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/mecenat-les-controles-administratifs-vont-commencer\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">JA 2022, n\u00b0 669, p. 35, C. Amblard<\/a>.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_36\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>36<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">De\u0301cr. n\u00b0 2022-813, pre\u0301c.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_37\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>37<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\"><a href=\"https:\/\/institut-isbl.fr\/fonds-de-dotation-les-dernieres-modifications-apportees-par-le-decret-du-16-mai-2022\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00ab Fonds de dotation : les dernie\u0300res modifications apporte\u0301es par le de\u0301cret du 16 mai 2022 \u00bb, institut-isbl.fr, 30 mai 2022.<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_38\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>38<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">CGI, art. 238 bis, 5 bis ; L. n\u00b0 2021- 1109, pre\u0301c., art. 19, I, 2o.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_39\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>39<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">Formulaire n\u00b0 2041-MEC-SD disponible sur impots.gouv.fr.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_40\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>40<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">CGI, art. 238 bis, 5 bis.<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<th class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\" scope=\"row\"><a id=\"footnote_plugin_reference_901106752_1_41\" class=\"footnote_backlink\"><\/a><span class=\"footnote_index_arrow\">\u2191<\/span>41<\/th>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">V. par exemple fundraisers.fr.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u2019apre\u0300s les dernie\u0300res donne\u0301es dont nous disposons[1]\u00a0, plus de 4 300 fonds de dotation ont vu le jour depuis la promulgation de la loi du 4 aou\u0302t 2008[2] et le rythme de cre\u0301ation de ce type de ve\u0301hicule philanthropique est en constante augmentation (+ 18,6 % pour 2021). Or, si l\u2019on observe de plus pre\u0300s [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[283,386],"tags":[10,259,313,146,43,138,140,126,35,160,49,76],"class_list":["post-3303","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-article","category-avocat-specialise-en-droit-des-associations","tag-association","tag-association-et-avocat","tag-avocat-en-droit-des-associations","tag-avocat-et-fonds-de-dotation","tag-colas-amblard","tag-droit-des-associations","tag-droit-des-fonds-de-dotation","tag-fiscalite-des-associations","tag-interet-general","tag-juris-associations","tag-mecenat","tag-nps-consulting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3303"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3305,"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3303\/revisions\/3305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.npsconsulting-avocats.fr\/NPS\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}